Πέμπτη 18 Απριλίου 2013

Πνευματικώς ύποπτος

Ανεβαίνω στο γραφείο κι αμέσως ζαρώνει η καρδιά μου. Οι αγαπητοί μου συνάδελφοι καταφτάνουν λαχανιασμένοι. Κάθε πρωί μελετώ σχολαστικά την καλημέρα τους, το ύφος τους και τη ματιά τους. Κάτι θα έχουν μυριστεί αυτοί οι τύποι απ’τις ιδέες μου και όπου να ‘ναι θα μου κάνουν πάλι καμιά λαχτάρα. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς έγινε και μαζεύτηκαν όλες οι μπαγιάτικες φάρες πάνω στο δικό μου κεφάλι. Εκείνο όμως που με απελπίζει περισσότερο είναι πως το ίδιο σχεδόν συμβαίνει και σε όλα τα άλλα γραφεία. Αυτό το διεπίστωσα μόνος μου τελευταία, όταν πάνω στην αγανάκτησή μου είπα να αλλάξω και πάλι δουλειά για να μην τους βλέπω όλη μέρα μπροστά μου. Κατόπιν σκέφτηκα πως θα τους έχει αποξεράνει έτσι, σώμα και καρδιά, το πολύ διάβασμα, το κλείσιμο και η βαθιά σκέψη. Σηκώθηκα και ξαναπήγα στις διάφορες μεγάλες σχολές για να τους δω νεαρούς και φρέσκους φρέσκους. Χώθηκα βέβαια στις αίθουσες των πρωτοετών. Εδώ είπα, μέσα σ’αυτό το φυτώριο, θα φανεί το πράγμα. Και όμως η εντύπωσή μου ήταν εξίσου αποκαρδιωτική. Το επόμενο κύμα δεν αποκλείεται να είναι χειρότερο. Κι αν υπάρχει κανείς ζωηρός και ανοιχτόκαρδος, γρήγορα αντιλαμβάνεσαι πως θεωρείται πνευματικώς ύποπτος και βρίσκεται σε καραντίνα. Δεν είναι επομένως το διάβασμα αυτό που φταίει. Ο τύπος προϋπάρχει και μάλιστα με το παραπάνω. Κάτι άλλο θα πρέπει να ξεδιαλέγει τους ανθρώπους από δω ή από κει.

Γιώργος Ιωάννου, Για ένα φιλότιμο, Εκδόσεις Κέδρος.  

Το Tedx και η Μανωλάδα

Θα πίστευα μοναχά σε ένα θεό που ξέρει να χορεύει. Νίτσε.

Ο σοφός καραβανάς, λίγο πριν την απόλυση, μας κάλεσε κάτω από το γέρικο δέντρο όπου δίδασκε. Με το φραπέ ανά χείρας απαίτησε να μη χάσουμε το μάθημα. Ήθελε πάντα κάτι από τη λάμψη και την εμπειρία των παλιών την ώρα που στοχαζόταν. Έτυχε όμως να είμαι στεναχωρημένος για ερωτική υπόθεση, δεν πρόσεχα στην παράδοση κι ο “Κρισναμούρτι “ το μυρίστηκε:« Κώλο σε έδωσε;», με ρώτησε ακαριαία. «Όχι» απάντησα με παρρησία. «Δε σ’αγαπάει». Το Μυστικό της ζωής μου αποκαλύφτηκε.

Από το έπος του Γκιλγκαμές, το αρχαιότερο γνωστό λογοτεχνικό έργο, γνωρίζουμε ότι μάλλον δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Δεν υφίσταται Μυστικό. Ωστόσο το Tedx δημιουργεί την προσδοκία ότι θα σου το αποκαλύψει. Διαθέτει τις ιστορίες, την αισιοδοξία, την αυτοπεποίθηση. Πουλάει τη γνώση, τον ενθουσιασμό και την αύρα της παγκόσμιας επιτυχίας του, ενώ το μόνο που ζητάει είναι πίστη στο όνειρο που χρεοκόπησε. Λίγη συναίνεση ακόμα. Υπομονή μέχρι δεν ξέρουμε κι εμείς πότε. Τότε περίπου θα ορθοποδήσει ο καπιταλισμός, εν ανάγκη πάνω στα πτώματα των παθητικών του ακροατηρίων. Γι’αυτό το Tedx Thess μου θύμισε διαφήμιση του Τζάμπο. Σόου της Κορομηλά στη Σύρο. Διοργάνωση Ολυμπιακών Αγώνων δίχως εκεχειρία, δίπλα σε παραγκουπόλεις, εν μέσω κρίσης. Κάτι κραυγαλέο, μια ιδιοφυής παραφωνία βγαλμένη από τις δεκαετίες που κάποιοι έτρωγαν με χρυσά κουτάλια το μέλλον της χαμένης γενιάς μου.

Εντούτοις υπάρχει στο Διαδίκτυο ένα ερασιτεχνικό βίντεο που ισχυρίζομαι ότι κρύβει το Μυστικό. Ο Πολιός, κατά κόσμον Νικηφόρος Αεράκης, έχει μεθύσει σε ένα γλέντι, στα Ανώγεια της Κρήτης. Ο Σκουλάς σταματάει το συρτό στο 5.45. «Για φορτσάρετε, άιντε, παίξτε μουσική» λέει ανυπόμονα. Η γυναίκα κάτι τον ρωτάει για όπλα. Πρόκειται για επισκέπτρια. Η θλιβερή πλευρά του νησιού τη γοητεύει. Ο Νικηφόρος όμως της λέει Τη μαντινάδα:« Να ζήσεις μόνο μιαν αυγή τόση ζωή σε φτάνει, ρόδο που ανθεί πολύ καιρό τη μυρωδιά του χάνει». Μιαν αυγή. Μια. Η μαντινάδα δεν υπογραμμίζει την υπερβολή του έρωτα ή την συντριβή που σκορπά ο χρόνος. Θυμίζει πως η ζωή είναι του θανάτου παραχώρηση. Να ζήσεις έστω μιαν αυγή, είναι αρκετό.


Εκείνος ο ρέιβερ, έβλεπε κύκλους. Ο Αεράκης βλέπει τον κύκλο. Μυρίζει το κρασί, τον αέρα, το άρωμα της κοπελιάς που κάθεται δίπλα του. Δείχνει το χορό. Είναι ζαλισμένος. Ξέρει. «Αυτός είναι ο κύκλος. Ο κύκλος της ζωής, νάτονε, εδώ είναι, δεν υπάρχει άλλος». Το βλέμμα του δε σηκώνει αντίρρηση. «Τόπο που κάνει αντίλαλο» αρχίζει ο Σκουλάς από πίσω. Παλαμάκια. Εγώ αύριο… Το κοινό του Ολύμπιον, τουλάχιστον αυτό που τουίταρε ανά δύο λεπτά όλες τις κοινοτοπίες που ειπώθηκαν (δεν αμφιβάλλω για το ότι ακούστηκαν και ενδιαφέροντα πράγματα αλλά για την ικανότητα όσων βρίσκονταν από κάτω να τα ξεχωρίσουν), πιθανότατα θα πάγωνε από την απρέπεια του ηλικιωμένου λυράρη. Ποιος θάνατος; Δεν μας τα ‘πατε αυτά. Φέρτε πίσω τα λεφτά μας.

Το Tedx αποτελεί αδιαμφισβήτητα αξιόλογη σπατάλη χρόνου. Το δέος όμως που προκαλεί η υποτιθέμενη αυθεντία του βρωμάει εξ’αποκαλύψεως αλήθεια. Ένα ευαγγέλιο ακόμα. Δόγμα που απέτυχε αλλά σύντομα θα αναγνωριστεί ως το μοναδικό. Το μήνυμα υπονοείται, το κλείσιμο του ματιού γίνεται διακριτικά: Η κρίση είναι ευκαιρία να γίνουμε μεγαλύτεροι καριόληδες. Γίνετε πιο δημιουργικοί, πιο καινοτόμοι, πιο ψυχοπονιάρηδες-χαρακτηριστικό το βιντεάκι που προβλήθηκε και παρουσιάζει την αγάπη περίπου σαν συναλλαγή-αλλά κατά βάθος, μην το πείτε σε κανένα, πιο αδίστακτοι. Πιο πρόθυμοι να πουλήσετε τον τόπο σας παρά να τον ανακαλύψετε. Μη σας βάζουμε δύσκολα, εσείς γεννηθήκατε για να περνάτε τέλεια! Οι αμερικανιές δεν σας βγήκαν σε καλό αλλά να επιμείνετε. Αν δεν σας φέρουν πίσω το νεοϋορκέζικο όνειρό σας, γίνετε Νεοναζί και της μαμάς τους το βυζί! Αυτό να πείτε στους Ευρωπαίους. Κοίτα μαμά, χωρίς συνείδηση, ξανά!

Σίγουρα κάποιους αδικώ. Οι ομιλητές διασώζονται αν έχουν κάτι να πουν, αν δεν πάρουν τον εαυτό τους στα σοβαρά και εξομολογηθούν τις αμαρτίες τους. Παρόλα αυτά, τα κάθε λογής φώτα αποκρύπτουν, σε συνεργασία με τους φόβους μας, ότι κώλο δεν δώσαμε ακόμα. Σαν σκλάβοι στο εθνικό μας χωριό, τη Μανωλάδα, θα ζητάμε τα δεδουλευμένα κι οι επιτυχημένοι θα μας σημαδεύουν με λογάκια παρηγοριάς. Ο Θεός του Νίτσε αν μάθει ποτέ να χορεύει, θα είναι επειδή οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να τον πυροβολούν στα πόδια.  

Τετάρτη 17 Απριλίου 2013

Ο Μαρξ στο Μπούχενβαλντ

Ένα αξιοσημείωτο γεγονός είχε πράγματι λάβει χώρα στη ζωή μου ανάμεσα σ’αυτές τις χρονολογίες: 1941-1943. Είχα ανακαλύψει το φιλοσοφικό έργο του Καρλ Μαρξ. Είχα νιώσει να περνά πάνω σ’όλες μου τις ιδέες, αλλά και στον τρόπο μου να υπάρχω μες στον κόσμο, η ανατρεπτική πνοή του Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος, πραγματικός ανεμοστρόβιλος.

Δεν ξέρω πώς να εξηγήσω σ’ένα νεαρό σήμερα, ούτε ξέρω αν είναι δυνατόν, ούτε καν αν είναι ωφέλιμο, για ένα αγόρι δεκαεφτά χρονών, τελειόφοιτο στην τάξη της φιλοσοφίας-τώρα που ο κομμουνισμός δεν είναι πια παρά μια κακή ανάμνηση, ή το πολύ-πολύ αντικείμενο της αρχαιολογικής έρευνας, πώς λοιπόν να τον κάνω να νιώσει μ’όλη του την ψυχή, μ’όλο του το σώμα, αυτό που στάθηκε για μιαν ολόκληρη γενιά που πατούσε τα είκοσι στην εποχή της μάχης του Στάλινγκραντ η ανακάλυψη του Μαρξ.

Τι λαίλαπα, τι δυνατότητα εφευρετικότητας και ευθύνης για το πνεύμα, τι ανατροπή όλων των αξιών, όταν έπεφτε κανείς στον Μαρξ, αφού είχε διαβάσει λίγο Νίτσε, Τάδε Έφη Ζαρατούστρας, Η γέννηση της τραγωδίας, Γενεαλογία της Ηθικής… Γαμώ το, τι γεροντικά που φάνταζαν όλα αυτά! Τι χαρά να ζεις, να διακινδυνεύεις, να καις τα καράβια σου, να τραγουδάς μες στη νύχτα φράσεις από το Μανιφέστο!

Όχι, ασφαλώς είναι αδύνατον! Ας λησμονήσουμε λοιπόν, ας τελειώνουμε με τη διεργασία του πένθους, ας απομακρυνθούμε απ’αυτόν τον Μαρξ που έχουν θάψει οι Μαρξιστές σ’ένα ματωμένο σάβανο ή σε μια διαρκή προδοσία. Αδύνατον να μεταδώσει κανείς το νόημα και τη γνώση, τη γεύση και τη φλόγα αυτής της ανακάλυψης του Μαρξ από έναν δεκαεφτάχρονο έφηβο, στο Παρίσι της Κατοχής, άμυαλη εποχή, όπου πηγαίναμε παρέες-παρέες να δούμε τις Μύγες του Σαρτρ, ν’ακούσουμε αυτό το κάλεσμα ελευθερίας του τραγικού ήρωα, όπου, αφού είχαμε πια διαβάσει όλα τα βιβλία, άνθιζε ξάφνου στις ψυχές μας η ανάγκη να πάρουμε τα όπλα.

Χόρχε Σεμπρούν, Ο Νεκρός που μας χρειάζεται, Εξάντας, Μετάφραση: Οντέτ Βαρών-Βασάρ.

Παρασκευή 12 Απριλίου 2013

Σάντουιτς

Ένα σάντουιτς να φάω ρε παιδιά. Λίγο φιλότιμο ρε παιδιά». Ο ζητιάνος επαναλαμβάνεται, σχεδόν τραγουδά, διώχνει τον κόσμο μακριά. Δεν καταλαβαίνω αν υποκρίνεται ή όχι. Και λοιπόν; Τι ψυχή έχει ένα σάντουιτς; Λίγο πιο κάτω δυο κορίτσια συμπεριφέρονται σα χαρούμενα: «Μες στα σεντόνια μυρίζει ακόμα η δικιά σου ανδρική κολόνια». Περνάω από μπροστά τους και τραγουδούν πιο δυνατά. Δε με πείθουν. Γυρίζω σπίτι. Ο αποκάτω ακούει στρατευμένη ραπ. Παραφράζω το στίχο:« Αυτή είναι η μουσική μου, θα με υποστείτε, κάνω ό,τι θέλω, να ‘πα να γαμηθείτε. Φάε με στη μάπααα, μαλάκαααα, φάε με στη μάπααα, μαλάκααααα». Σκέφτομαι ένα ολόκληρο κλαμπ να το τραγουδάει κι εκείνον στο μικρόφωνο να χοροπηδά, ανυποψίαστος για το χαρούμενο κακό που προαναγγέλλει εναντίον της ανθρωπότητας.

Τρεις κόσμοι διαφορετικοί. Τρεις κραυγές αλλιώτικες που δεν συναντιούνται πουθενά παρά μόνο στην ανάγκη για προσοχή. Θυμάμαι τη μικροπαρεξήγηση που έκανε δυο φίλους να βρεθούν 30 χρόνια και τους ένωσε η Χατζηβασιλείου. Πόσα χρόνια σκόπευαν άραγε να ζήσουν; Τι χάσιμο χρόνου να περιμένουν να διδαχτούν από τα λάθη τους. Δε θεωρώ τον εαυτό μου υπερβολικό που θέλω να μαλώνω, να συγχωρώ και να τα ξαναβρίσκω μέσα σε ένα 24ωρο με τους φίλους μου, κι ας αποδειχτεί ότι υπάρχει αιώνια ζωή. Προχθές ένας μάρτυρας του Ιεχωβά πλησίασε για να μου λύσει την απορία: «Πάρε νεαρέ να ενημερωθείς» μου πρότεινε και μου έδωσε φυλλαδιάκι που είχε για τίτλο το αγωνιώδες ερώτημα «Θα επιζήσει αυτός ο κόσμος;». Το κείμενο εξέταζε το ζήτημα από σκοπιά που δε με αφορούσε. Δεν πρόλαβα να του πω πως αυτή την περίοδο ενημερώνομαι από την άνοιξη.

Τρεις φράσεις συγκράτησα απ’ την ιντερνετική μου μέρα. «Πρέπει να ελέγξουμε. Είσαι άνθρωπος;». Το Twitter με υποπτεύεται επειδή πατάω λάθος κωδικό. Δύσκολο τεστ, τρομακτικό. Είναι σα να με μέμφεται: Ένα ρομπότ θα μπορούσε να ξεχάσει τους κωδικούς του, όχι ένας άνθρωπος. «Δείξε πόσο νοιάζεσαι», έρχεται να μου προτείνει μια διαφήμιση που έχει στόχο να με ρίξει στη φιλανθρωπία. Τρικ του μάρκετινγκ για να ενεργοποιήσει τη συνείδηση, ταιριαστή προτροπή στον τύπο που ποτέ δεν ξεχνάει τους κωδικούς του. «Δείτε το πριν το εξαφανίσουν», με καλεί στον αγώνα ένα βίντεο στο Youtube με μία ακόμη ηρωική παρέμβαση σε ομιλία του Κώστα Σημίτη. Για την εξαφάνιση της γνώσης, του βιβλίου, της παιδείας, των ζωντανών ανθρώπων και των ανοιχτών μυαλών θα μιλήσουμε μια άλλη φορά, που θα έχουμε περισσότερο χρόνο από μία ζωή στη διάθεσή μας.

Με ενόχλησαν τόσο οι συγκεκριμένες φράσεις που βάλθηκα να τις αντικαταστήσω με άλλες της αρεσκείας μου. Γράφει ο Βακαλόπουλος:« Να επιστρέψουμε πίσω, όχι με σημαίες και γελοία ταμπούρλα, να γυρίσουμε πίσω μέσα μας, χωρίς να το πούμε σε κανέναν. Διαφορετικά, πρέπει να μείνουμε αμήχανοι όπως είμαστε, αποφεύγοντας την πολλή παρέα». Πίσω και μέσα μας. Η κόρη της Sisyfina συμπληρώνει: «Να βγάλουμε τη ζούγκλα από τον εαυτό μας και να την πάμε στην Αφρική». Γιατί μυρίζει αίμα η ζούγκλα αν δεν γίνει τέχνη, δημιουργία, ομορφιά. «Το μίσος πρέπει να είναι εποικοδομητικό. Διαφορετικά είναι προτιμότερο ν’αγαπάς». Ο Κράους μοιάζει να προβλέπει πως ο θάνατος της χώρας θα ‘ναι πρόωρος σαν εκείνον του Χρήστου αν δεν αρχίσουμε να μισούμε αγαπησιάρικα. Πιθανότητα δεν θα προλάβουμε να μάθουμε ποτέ αν θα μπορούσαμε να την είχαμε σκαπουλάρει, αν θα μπορούσαμε να βρούμε οι ίδιοι ένα φάρμακο που θα αντιμετώπιζε την ασθένεια στη ρίζα της, κάτι που θα μας ξυπνούσε απ’τη ζωή μας.

Δύο χιλιάδες μετανάστες σε όλη τη χώρα ξεκινούν απεργία πείνας διαμαρτυρόμενοι για την παρατεταμένη κράτησή τους στα κέντρα υποδοχής-την ίδια ώρα σε δημόσια υπηρεσία της Αττικής μπουκάρουν χρυσαύγουλα γιατί κάποιος τους ενημέρωσε πως μία εργαζόμενη μιλάει με “παράνομη” προφορά. Η Τρόικα επέστρεψε στην Αθήνα με άγριες διαθέσεις-πριν λίγες μέρες αυτοκτόνησε στην Κρήτη λόγω χρεών ένας γνωστός μας. Ο Κεδίκογλου απαντάει στον Τσίπρα σε αυστηρό τόνο-ο Γιώργος Καπουτζίδης ξεκαθαρίζει πως δε θα συνεργαζόταν με την Μαρία Ηλιάκη αφού δεν ταιριάζουν όπως και με τον Νίκο Μουτσινά.

Ποιος είμαι εγώ από όλους αυτούς; Κάτι μου λέει πως θα μπορούσα να είμαι όλοι αυτοί. Με την κρίση οι κόσμοι όμως απομακρύνονται μεταξύ τους, οι άνθρωποι για να συναντηθούν έχουν να διανύσουν αποστάσεις μεγαλύτερες, η μοναξιά στους δρόμους πεινάει για φιλότιμο. Τι ψυχή και τι τιμή έχουν ένα σάντουιτς, ένα βλέμμα και μια κουβέντα σε λίγο θα καθορίζεται με ακρίβεια από τα χρηματιστήρια. Αφού για το θάνατο της Θάτσερ δεν τα βάψαμε και μαύρα, πώς αμελούμε να διαλέξουμε πλευρά με την καρδιά, ουσιαστικά, συνειδητά;

 

Πέμπτη 11 Απριλίου 2013

Στο κορίτσι του Τρόλεϊ


Αρπάζοντας-στιγμή μονάχα-

Ό,τι μπορούσε να πιαστεί

Απ’της ψυχής μου τους βυθούς

Και του μυαλού τα άπειρα στοιβάγματα

Φωτιά, φωτιά σε σχήματα και χρώματα

Ξέχειλα μάτια απ’όνειρα. Φτερά.

Φτερά, κραυγές ζεστές,

Σαν τόξα σμαραγδένια

Αίμα απ’τα βάθη ηδονών

Που τέντωνε τα μάτια σου

Τα στήθη, την ανάσα

Για μια στιγμή ως με κοίταξες

Σαν να με λάτρευες αιώνες

Παρασκευή πρωί

Κώστας Μ. Αποστολίδης

Παρασκευή 22 Μαρτίου 2013

Εξιλέωση


Κάρφωσέ το να εξιλεωθείς ρε
Φύγε ρε Λυμπερόπουλε από κει- έλα η εξιλέωση
Κάρφωσέ το ρε πούστη καράφλα
Κάρφωσέ το
Γκοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοοολ
 Αγνώστου ποιητή της εξέδρας

Πέμπτη 21 Μαρτίου 2013

Τελευταίο παγωτό

Σκατίδης αυτός, Κατίνες εμείς, αναμενόμενη νίκη και σημαντική, σαν αυτή που έδωσε στην A.E.K το Σαββατόβραδο ο μικρός. Η αδιαλλαξία στα Social Media είναι θέμα στυλ. Ή είσαι ή δεν είσαι διαμορφωτής της σκληρής γνώμης. Ντρεπόμαστε να σκεφτούμε μπροστά στους οπαδούς μας. Σηκώνουμε το χέρι και καυλώνουν οι πιστοί και οι γνωστοί. Ποιος τους στεναχωρεί; Ο Γιώργος είναι θύμα που όλους μας ενώνει, μπάτσοι γουρούνια δολοφόνοι. Αφού το είπε κι ο Μπάμπης ο Σουγιάς ότι είναι ναζιστής, έτσι θα είναι. Ένιωσε την οργή του δαιμόνιου αρθρογράφου κι έκανε πίσω ο Κάτμαν, λογικό. Ο κανονισμός της UEFA είναι όντως δίκαια αυστηρός, ωραία το έγραψε ο Ροΐδης. Εμείς όμως δεν είμαστε. Είμαστε οι ναζί του καλού. Οι ναζί μιας ανώτερης φυλής που σταυρώνει και απορεί με όσους δεν μπήγουν κι αυτοί ένα καρφί. Οι ναζί που είδαν έναν ανόητο και τον έχρισαν ναζί. Ανθρωπάκια σαν αυτόν σαν να λέμε δηλαδή. Διψάμε για αίμα πάει να πει πως αρχίσαμε να μοιάζουμε στο τέρας που στο τέλος θα μας καταπιεί. Αν ήμασταν λιγότερο χαζοί, μπορεί να του καθόμασταν στο τέλος στο λαιμό. Τώρα ίσα που προλαβαίνουμε να φάμε ένα τελευταίο παγωτό.

Υ.Γ Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που αρκετοί από αυτούς είχαν κατανοήσει και είχαν ποστάρει το κείμενο του Μάνου: «Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι».

Τρίτη 19 Μαρτίου 2013

Το κορίτσι με τα χρυσά μάτια

Αυτοί οι άνθρωποι ζούνε σχεδόν όλοι σε βρωμερά γραφεία, σε μολυσμένες αίθουσες ακροάσεων, σε μικρά σιδερόφραχτα κουβούκλια, περνάνε τη μέρα τους σκυμμένοι κάτω από το βάρος των υποθέσεων, ξυπνάν από τα χαράματα για να προλάβουνε, για να μην εξαπατηθούνε, για να κερδίσουνε τα πάντα ή για να μη χάσουνε τίποτε, για ν'αρπάξουν έναν άνθρωπο ή τα λεφτά του, για να ξεκινήσουν ή να κλείσουν μιαν υπόθεση, για να εκμεταλλευτούν μια φευγαλέα περίσταση, για να στείλουν έναν άνθρωπο στη κρεμάλα ή να τον αθωώσουν. Ξεσπάνε πάνω στ' άλογά τους, τα σκάνε,τα κουράζουνε, τα κάνουν να γερνάνε κι αυτά πριν από την ώρα τους. Ο χρόνος είν' ο τύραννός τους, τους λείπει, τους ξεφεύγει, δε μπορούν ούτε να τον παρατείνουν, ούτε να τονε συντομεύσουν. Ποια ψυχή μπορεί να μείνει μεγάλη,αγνή, ηθική, γενναιόδωρη και κατά συνέπεια, ποιος μπορεί να μείνει όμορφος στην εξαντλητικήν άσκηση ενός επαγγέλματος που τον αναγκάζει να υφίσταται το βάρος των δημοσίων αθλιοτήτων, να τις αναλύει, να τις ζυγιάζει, να τις εκτιμά και να τις εκμεταλλεύεται; Οι άνθρωποι αυτοί καταθέτουνε τη καρδιά τους, που;... δεξέρω, αλλά αν έχουνε καρδιά, κάπου την αφήνουνε πριν κατέβουνε κάθε πρωί στην άβυσσο των βασάνων που κατατρύχουνε τις οικογένειες. Γι' αυτούς δεν υπάρχουν μυστήρια, βλέπουν από μέσα τη κοινωνία κι εξομολογητές της καθώς είναι, τηνε περιφρονούν. Ή ό.τι κι αν κάνουν από τη συνεχήν επαφή με τη διαφθορά, τη βλέπουν με φρίκη και λυπούνται. Ή από κούραση, σε μυστική συμφωνία, τηνε παντρεύονται κι αναγκαστικά, τέλος, αντιμετωπίζουν με κυνισμό όλα τα αισθήματα,αφού οι νόμοι, οι άνθρωποι, οι θεσμοί, τους αναγκάζουν να πετάνε σαν αρπακτικά όρνια πάνω από τα ζεστά ακόμη πτώματα. Οποιαδήποτε στιγμή ο άνθρωπος των χρημάτων ζυγίζει τους ζωντανούς, ο άνθρωπος των συμβολαίων ζυγίζει τους νεκρούς, ο άνθρωπος του νόμου ζυγίζει τη συνείδηση. Υποχρεωμένοι να μιλάν αδιάκοπα, αντικαθιστούνε τη σκέψη με τον λόγο, το αίσθημα με τη φράση κι η ψυχή τους λειτουργεί απλώς σα λάρυγγας. Φθείρονται κι αποθαρρύνονται. Μήτε ο μεγαλέμπορος, μήτε ο δικαστής ή ο δικηγόρος, μπορούν να διατηρήσουνε την ακεραιότητά τους -δεν αισθάνονται πια, απλώς εφαρμόζουνε κανόνες. Παρασυρμένοι από την ορμητική αυτήν ύπαρξη, δεν είναι μήτε σύζυγοι, μήτε πατέρες, μήτ'εραστές. Γλιστράνε σα μες σ' έν' έλκηθρο πάνω στα πράγματα της ζωής και ζούνε συνέχεια κυνηγημένοι από τις υποθέσεις της μεγάλης πόλης. Μόλις γύρισουνε σπίτι, είν' υποχρεωμένοι να ξαναφύγουν αμέσως για το χορό, για την Όπερα, για τις δεξιώσεις όπου πηγαίνουνε για να κάνουνε πελάτες, γνωριμίες, προστάτες.Όλοι τρων υπέρμετρα, παίζουνε, ξενυχτάνε κι οι σιλουέτες τους στρογγυλεύουνε,πλαδαρεύουνε, κοκκινίζουνε. Στις τρομερές σπατάλες των πνευματικών τους δυνάμεων, στους οδυνηρούς ηθικούς σπασμούς τους, αντιτάσσουν όχι την ηδονή, που'ν' εντελώς άγευστη κι άοσμη και δε προσφέρει καμιάν αντίθεση, αλλά την κραιπάλη, τη κρυφή τρομαχτική κραιπάλη, γιατί έχουνε τα πάντα στη διάθεσή τους και δίνουνε το ηθικό παράδειγμα στη κοινωνία. Η αληθινή τους βλακεία κρύβεται πίσω από την εξειδίκευση. Ξέρουνε το επάγγελμά τους, αλλ' αγνοούν οτιδήποτε δεν έχει σχέση μ' αυτό. Τότε για να διασώσουνε το φιλότιμό τους, τ' αμφισβητούν όλα, κριτικάρουνε χωρίς διάκριση, φαίνονται ν' αμφιβάλλουν, ενώ στην πραγματικότητα τα χάφτουν όλα και χάνονται σ' ατέλειωτες συζητήσεις. Σχεδόν όλοι υιοθετούνε τις βολικές κοινωνικές, λογοτεχνικές ή πολιτικές προκαταλήψεις,ώστε να μην αναγκάζονται να διαμορφώνουνε γνώμη, ακριβώς όπως προστατεύουνε τις συνειδήσεις τους με τον αστικό κώδικα ή το Εμπορικό Δικαστήριο. Έχοντας ξεκινήσει από νωρίς για να φτάσουνε σε ψηλά αξιώματα, βουλιάζουνε στη μετριότητα και για ν' ανέβουνε στη κορυφή, σέρνονται με τη κοιλιά. Γι' αυτό οι μορφές τους προσφέρουν εκείνη τη ξινή χλωμάδα, τα ψεύτικα χρώματα, τα θολά μάτια με τους μαύρους κύκλους, τα φλύαρα κι αισθησιακά στόματα όπου ο παρατηρητής αναγνωρίζει τα συμπτώματα του εκφυλισμού της σκέψης, μιας σκέψης παγιδευμένης στα στενά πλαίσια της εξειδίκευσης που σκοτώνει τις δημιουργικές δυνάμεις του εγκεφάλου,το χάρισμα να βλέπει κανείς ένα θέμα σφαιρικά, να γενικεύει και να εξάγει συμπεράσματα. Σχεδόν όλοι συρρικνώνονται μες στο καμίνι των υποθέσεων. Έτσι ο άνθρωπος που άφησε τον εαυτό του να εμπλακεί στα γρανάζια των πελώριων μηχανών,δεν μπορεί ποτέ να γίνει μεγάλος.  Honore De Balzac.

Δευτέρα 18 Μαρτίου 2013

Κάτμαν

Πριν δυο εβδομάδες, έχασε στο ίδιο τέρμα την ευκαιρία της χρονιάς. Η φάση ήταν η περίληψη του φετινού ελληνικού πρωταθλήματος, χαρακτηριστική της έλλειψης ποιότητάς του. Ο κεντρικός αμυντικός του Παναθηναϊκού, κάνοντας  παιχνιδιάρικα βηματάκια προς τα πίσω, σαβουριάζεται και ο Κατίδης βγαίνει τετ-α-τετ. Έχοντας στο έλεός του τον αντίπαλο τερματοφύλακα, πλασάρει άουτ. Θα ήταν η ισοφάριση. Η Α.Ε.Κ χάνει 0-2.

Χθες σκόραρε. Γιατί είναι καλός ποδοσφαιριστής. Γκολ κρίσιμο, ενδεχομένως μια κατηγορία. Και άρχισε τις χαιρετούρες. Μπήκα γρήγορα στο Twitter του. Συνομιλία με τον ράπερ Σταν, Χατζηγιάννης, Μπίμπερ. Έχω δει και χειρότερα από ανθρώπους με πανεπιστημιακούς τίτλους. Δυστυχώς το ερωτικό τραγουδάκι του Τζάστιν εξαφανίζεται τη στιγμή που δηλώνει ότι σιχαίνεται το φασισμό, προφανώς για να μη φάει κράξιμο και γι’αυτό. Κρίμα και θα ήταν τόσο ωραίο να πλακώσουν εκείνη την ώρα οι greek Beliebers να τον υπερασπιστούν που ακούει τη μουσική του νεαρού Καναδού απέναντι σε όσους του εύχονταν αγαπησιάρικα: «Ψόφος». Σουρεαλιστικά πράγματα δηλαδή και λιγότερο τραγικά.

Ο Λίνεν, ο προπονητής του, δεν είπε ψέματα. No fuckin idea έχει από πολιτική. Πρόσφατα έγραψε κάτι για τους 300 της Βουλής. Αν ήταν Νεοναζί, δεν μπορεί, θα εξαιρούσε τους βουλευτές του κόμματος. Κρίνοντας από τις δηλώσεις του, χαιρέτησε ναζιστικά μάλλον επειδή νόμισε ότι έτσι δίνει το παράγγελμα εγέρθητι. Για να σηκωθούν και να ξεσπάσουν πιο έντονα σε πανηγυρισμούς οι οπαδοί μιας προσφυγικής ομάδας που έχουν ανοίξει κόντρα με τη Χρυσή Αυγή στην Κόρινθο. Τι τέλεια σύγχυση! Τι απίθανη γκάφα! Ωραίος τύπος εξάλλου ο Καιάδας που το επανέφερε στη μόδα, θα σκέφτηκε, τον είχε και καλεσμένο ο Θέμος ο Αναστασιάδης. Σταρ ο μικρός, σταρ ο μεγάλος, το λάιφστάιλ τους ενώνει, γιατί όχι; Και σκεφτείτε πως κάποτε ο Ντέμης είχε δηλώσει πως είναι Α.Ε.Κ επειδή αριστερίζει.

Χθες στη Θεσσαλονίκη, την πόλη που γεννήθηκε ο διεθνής μέσος, τιμήθηκε η μνήμη των Εβραίων που εξοντώθηκαν από τους Ναζί. Εντελώς τυχαία οι ομάδες που έχει αγωνιστεί  μέχρι τώρα ο Κατίδης, η Α.Ε.Κ και ο Άρης, φορούν κίτρινα. Κίτρινα σαν τα άστρα του Δαβίδ που τους ξεχώριζαν και τους επέτρεπαν να κινούνται ελεύθερα στην πόλη, όχι όμως για πολύ.

Η άγνοια γεννάει τέρατα. Η βιασύνη γεννάει κι εκείνη τα δικά της. Ο Γιώργος είναι ακόμη 20 χρονών, κομματάκι μικρός για να σταυρωθεί και το ευχαριστηθούμε. Όπως κάθε φορά σε τέτοιες περιπτώσεις, προτείνω να τηρηθεί μία στοιχειώδης προτεραιότητα.

Δευτέρα 11 Μαρτίου 2013

Η λίστα Potential

Γκόμενα ξύπνια, σέξι άβαταρ, καμένη από έρωτα, άνεργη. Ακολουθώ. Εκείνη όχι αν και είμαι υπόδειγμα ακάουντ. Με βάζει όμως σε λίστα με την κωμική ονομασία Potential. Με άλλους 37. Καλλιστεία; Συνέντευξη; Boot camp; Ποιος ξέρει; Δε ρωτάω. Νιώθω υποψήφιος για κάτι που δεν θέλω. Αριστερή, αριστερή αλλά στο προφίλ της πολυεθνική.

Δεύτερη. Επιτυχημένη φαίνεται, δυστυχισμένη αλλά δεν της φαίνεται, έξυπνη θέλει να φαίνεται. Μάλλον δεξιά. Δεν ξέρει αν είναι ο εαυτός της. Την καθησυχάζω. «Διάβασε Πεσσόα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι δεν είσαι ο εαυτός σου». «Θα τσεκάρω και θα σου πω», μου λέει. Το βράδυ κοιτούσε βιογραφικά. «Υπερβολικός ο Πορτογάλος. 72 ετερώνυμους»; «Εκείνος ήξερε», της απαντώ. «Δεν μου κάνει». Δίδυμος και αντιπαραγωγικός, στα αζήτητα της Χρυσηίδας.

Μια άλλη με ακολουθεί. Culture λέει την ενδιαφέρει, Culture και μένα. Ταιριάζουμε. Ανεβάζω απόσπασμα από τον Τροπικό του Αιγόκερω. Ο Χένρι Μίλλερ αναλύει σε μία σελίδα τους διαφορετικούς τύπους αιδοίων. Κοκκινίζει από ντροπή και αηδία. Με αποχαιρετά πριν προλάβω να της πω ότι μπερδεύει την τέχνη με τη φλις κουβερτούλα της. Τι σόι Culture είναι αυτό που τολμά να λέει αιδοίο το αιδοίο; Άσε μας ρε Γιάννη Ρίτσο.

Επιτέλους εντοπίζω μια έντιμη χίπστερ που χαριεντίζεται με τη βιβλιοθήκη της. Μας ενημερώνει κάθε τρεις και λίγο σε ποια σελίδα είναι, ποιανού βιβλίου, σε ποιο καναπέ κάθεται. Με όσα γράφει, αποκλείεται να διαβάζει οτιδήποτε. Ποζάρει. Και παρουσιάζει. Τάπερ τα βιβλία, νοικοκυρούλα εκείνη, τα ξεσκονίζει, τα χαϊδεύει, τα βγάζει βόλτα στη θέση του σκύλου. Προσβάλλεται όταν τη φωτογραφίζω σε ένα κείμενο. Πάλι βιώνω την εγκατάλειψη.

Η τελευταία διαβάζει τις 50 αποχρώσεις. Συγγραφέας. «Καλύτερα Εμπειρίκος κορίτσια», αποφαίνεται. «Ντροπή καυλοπυρέσσουσα» της γράφω. Με μπλοκάρει. Δεν ξέρει ότι ο Ανδρέας χρησιμοποιεί τη λέξη άπειρες φορές στον Μεγάλο Ανατολικό. Της το λέω, είναι γλυκιά, καταλαβαίνει, τη συμπαθώ, υπάρχει ελπίδα, είναι υπέροχες οι γυναίκες.

Επιστρέφω στην πρώτη. Κάνω πάλι φόλοου. Με έχει ξεχάσει. Με ξαναβάζει στη λίστα. «Κοπελιά», της κάνω, «εσύ δεν είχες στείλει βιογραφικό πριν λίγες μέρες σε μια βιοτεχνία που πουλάει κιλότες»; «Ναι», μου λέει. «Σου έχω ευχάριστα νέα. Είχες όλα τα προσόντα, προσλήφθηκες, σε περιμέναμε να έρθεις, δε φάνηκες, απολύθηκες αλλά μπήκες σε λίστα πολύ Special».

Πέμπτη 7 Μαρτίου 2013

Ο Ντοράντο της Ελντοράντο

«Δεν είσαι εκπαιδευμένος για μαραθωνίους, Μανώλη μου, αυτό είναι όλο. Ξεκινάμε για τα 42 χιλιόμετρα και τα 195 μέτρα της διαδρομής και κάνουμε μόνο τα 195 μέτρα». Η πρώτη του γκόμενα στο Πανεπιστήμιο, μια αυθάδης νησιώτισσα, Τεφατζού αλλά και Κνίτισσα, με μια τρύπα στη μύτη κι ένα τατουάζ του Λένιν στην πλάτη, λίγο μεγαλύτερο από αυτό που φαντάζεστε, τον είχε επιπλήξει μετά από μια ακόμη πρόωρη εκσπερμάτισή του. Η κομμουνιστική διαπαιδαγώγηση όπως και οι σεξουαλικές του επιδόσεις ήταν ζήτημα διαρκούς άσκησης, επέμενε να του επισημαίνει. Ορκισμένος σπρίντερ από τότε που τη χώρισε λόγω του ισχυρού ενστίκτου αυτοσυντήρησης που διέθετε, με το που άκουγε τον πρωθυπουργό να μιλάει για τον μαραθώνιο που έχει να διανύσει, θυμόταν τα κάτασπρα στήθια της Αλέκας αλλά και τον Ντοράντο Πιέτρι, εκείνον τον Ιταλό που το 1908 έκοψε πρώτος το νήμα του στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου τρεκλίζοντας, υποβασταζόμενος από τους κριτές. Ο κολλητός του, λάτρης του κλασικού αθλητισμού, ο μόνος άνθρωπος στον οποίο είχε εκμυστηρευτεί την ατάκα της, του είχε κολλήσει από τότε το «Ντοράντο». Ο τερματισμός, που συνοδευόταν από εγκατάλειψη δυνάμεων, του είχε γίνει έμμονη ιδέα κι εφιάλτης.

Φως είδε ένα βράδυ Κυριακής σε μια τοπική εφημερίδα που θρυλείται ότι τη διάβαζαν ένα εκατομμύριο αναγνώστες. Εμπιστευόταν τέτοιες κωλοφυλλάδες περισσότερο από τα μέινστριμ Μίντια. Έτσι είχε ακούσει τον γιο του να τα αποκαλεί πριν δύο χρόνια που είχε βγει από το δωμάτιο για να πάρει μια ανάσα από το cyber sex με καυτές μαμάδες που τον περίμεναν. Παντού υπάρχει μια μαμά που περιμένει. Πέταξε την εφημερίδα στον κάδο για να μην τη δει κανείς, περίμενε να ξημερώσει Δευτέρα, έβρισε βιαστικά τη γυναίκα του για κάτι που μόνο οι δυο τους θα μπορούσαν να μαλώσουν, πήρε ταξί - λεφτά υπήρχαν για μια τελευταία σπατάλη - και εμφανίστηκε μπροστά στην είσοδο του γερμανο-καναδικού κολοσσού. Ευτυχώς η ουρά δεν ήταν μεγάλη. Τα γραφεία έμοιαζαν με τράπεζας και ήταν τόσο ευρύχωρα ώστε να χωρούν χίλιοι καλοί, άγνωστο σε τι.

«Καλημέρα σας. Σας βρήκα στην εφημερίδα ’Η Μεγάλη Σφαγή’». «Καθίστε». «Θέλω να με καταστρέψετε». «Διαφορετικά δεν θα ήσασταν εδώ. Μας βρήκατε εύκολα;». «Πολύ. Αυτό που μου άρεσε στην αγγελία είναι ότι ξεμπερδεύω μέσα σε μια μέρα». «Μην ανησυχείτε, όλα θα γίνουν. Τι θα πάρετε;». «Με ενδιαφέρει περισσότερο τι θα μου πάρετε. Δεν μπορώ να κοιμηθώ». «Είναι φυσιολογικό να έχετε αϋπνίες με όσα συμβαίνουν. Εφόσον κάνατε τον κόπο να έρθετε μέχρι εδώ, μιλάμε προφανώς για ολόκληρη την περιουσία σας». «Το εννοείτε;». «Μα ασφαλώς». «Δεν βρίσκω λόγια να σας ευχαριστήσω». «Μα τι λέτε κύριέ μου; Μακάρι όλοι να κρατούσαν μια τόσο υπεύθυνη στάση». «Δεν σας κρύβω πως δυσκολεύτηκα να πάρω την απόφαση. Ξέρετε δεν είμαι μόνος. Έχω γυναίκα και παιδί. Κυρίως, δε, με προβλημάτιζε το πώς θα αποχωριστώ την τηλεόραση και τον καναπέ μου». «Αγαπητέ, ομολογώ πως δεν σας κατανοώ. Αφού είστε νοικοκυραίος, ένας λόγος παραπάνω να είστε πεπεισμένος πως πράττετε το σωστό. Δεν βλέπετε τους συμπολίτες σας που τρελαίνονται; Που παραμιλούν; Που αυτοκτονούν; Θα έπρεπε να τα ‘χατε σκεφτεί αυτά πριν ζητήσετε τη βοήθειά μας. Εμείς να διευκολύνουμε θέλουμε». «Το καταλαβαίνω. Γι’ αυτό ξεπέρασα τους αρχικούς ενδοιασμούς μου». «Είστε ευαίσθητος άνθρωπος. Σας αξίζει μια ευκαιρία. Έχουμε και λέμε: Εσείς ζητιάνος. Θα σας εξασφαλίσουμε μια προνομιούχο γωνία σε κεντρικό σημείο της πόλης, μια κιθάρα για να γρατζουνάτε κι ένα ναρκωμένο παιδάκι σαν αυτά που κυκλοφορούν στο Facebook. Διαθέτετε όλα τα προσόντα για να τα πάτε περίφημα. Η γυναίκα σας πουτάνα, παρόλο που δεν τα διαθέτει, ο γιος σας μετανάστης, αν και είναι overqualified λόγω σερφαρίσματος στο Διαδίκτυο κι η μάνα σας στα καράβια, δικαιωματικά. Το σπίτι σας μπορείτε να το ξεχάσετε. Το παίρνουμε εμείς όπως και τα υπόλοιπα περιουσιακά σας στοιχεία. Υπογράψτε απλά εδώ. Η εταιρεία μας σας γλιτώνει από τη χαρτούρα και τη διαρκή αγωνία». «Εδώ υπογράφω;». «Μάλιστα». «Και τώρα;». «Τώρα είστε ελεύθερος». «Τελειώσαμε κιόλας;». «Τελειώσατε κιόλας». Του φαινόταν απίστευτο. Ήταν καλύτερο από αυτό που υποσχόταν η διαφήμιση. «Κάτι τελευταίο, αν γίνεται. Μπορείτε μήπως να κάνετε κάτι για την αχόρταγη μαμά που κάνει cyber sex ο γιος μου;». «Το έχουμε φροντίσει ήδη». «Και το παιδί της;». «Και το παιδί της». «Είναι του γιου μου ξέρετε». «Εγώ θα το βαφτίσω».

Έσφιξε το χέρι του Νονού ανακουφισμένος. Δεν τον προβλημάτισε ούτε το γεγονός ότι μιλούσε ελληνικά. Έλληνες κάνουν τη δουλειά και βάζουν μπροστά Γερμανούς και Καναδούς για μόστρα.  Επιχειρηματικά μυαλά, δεν την πάτησαν όπως εκείνος. Ποιος τον υποχρέωνε όμως να υποφέρει; Εφόσον το αδιανόητο θα συνέβαινε, γιατί να μην το προκαλούσε ο ίδιος; Αύριο θα ήταν μια καινούρια μέρα. Πολύ αργότερα θα μάθαινε ότι η άμεση εξυπηρέτηση που συνάντησε στο Τμήμα Καταστροφών οφειλόταν στο γεγονός πως η ανεργία είχε φτάσει στον επιθυμητό στόχο του 50%. Η πόλη είχε χωριστεί στα δύο. Υπήρχε ένας σωτήρας για κάθε πιστό. Ένας θύτης για κάθε θύμα. Μία χώρα, μία εταιρεία. Η απόλυτη ισορροπία. Η απόλυτη ισοπαλία. Ένα πείραμα ανεπανάληπτο που μήτε ο Όργουελ, μήτε ο Χάξλεϋ είχαν ακριβώς φανταστεί. Ο επίγειος παράδεισος ήταν τελικά υπόθεση απλή. Έτρεξε να πάρει τηλέφωνο την Αλέκα να της το ανακοινώσει με το πρώτο ευρώ που έβγαλε στη διασταύρωση Εγνατίας με Βενιζέλου, του Ευάγγελου. Την πέτυχε στην αγκαλιά ενός Εμίρη απ’ το Κατάρ, στο όμορφο νησί της, την Οξυά, που όπως του εξήγησε στο ακουστικό, το είχε αγοράσει ο πάμπλουτος άντρας πριν λίγες μέρες μαζί με άλλα πέντε, λίγο παραδίπλα, όλα στην περιοχή του Ιονίου. Ζαλίστηκε. Δεν πρόλαβε να της πει τα ευχάριστα. «Άρχισα πάλι να τρεκλίζω! Απατεώνες!».

*Η Ελντοράντο Γκολντ είναι η καναδική εταιρεία, κύρια επενδύτρια στα μεταλλεία χρυσού στις Σκουριές Χαλκιδικής.

Τρίτη 5 Μαρτίου 2013

Ένας Άντρας

(Ένας νεαρός συνομιλεί με τον Παναγούλη)

Οι θεαματικές χειρονομίες, οι προσωπικοί ηρωισμοί, δεν αφήνουν ποτέ το σημάδι τους πάνω στην πραγματικότητα: είναι εκδηλώσεις μια προσωπικής και επιπόλαιης περηφάνιας, καθαροί ρομαντισμοί, ακριβώς επειδή παραμένουν μέσα στα όρια της ιδιοτυπίας. Δυστυχώς οι Έλληνες ήταν δάσκαλοι σε αυτό, υπήρχε κι ένα κείμενο του Μπέρναρντ Ράσελ πάνω σ’αυτό το θέμα, λοιπόν: Ο Ράσελ υποστήριζε ότι οι πολίτες της ελληνικής πόλης εμψυχώνονταν από έναν πρωτόγονο πατριωτισμό, δηλαδή απερίσκεπτο κι όχι φρόνιμο. Η δύναμη των παθών τους οδηγούσε βέβαια σε προσωπικές επιτυχίες, αλλά αυτές οι επιτυχίες δεν χρησίμευαν σ’όλη την πολιτεία και τελικά γίνονταν σύμβολα πολιτικής ανικανότητας. Άλλωστε δεν χρειαζόταν ο Ράσελ για να καταλάβει κανείς ότι το μεγάλο παράδειγμα δεν εξυπηρετεί στην κινητοποίηση των μαζών, ότι μάλλον τις αποθαρρύνει γιατί καθώς αυτές νιώθουν περιορισμένες και φοβισμένες μπρος στην αξία του ενός ή των λίγων, μπλοκάρονται σ’ένα σύμπλεγμα κατωτερότητας. Συμπέρασμα, η θυσία του ήρωα είναι μια πράξη εγωισμού. «Εγωισμού;» Η ερώτησή σου ήχησε ξερή σα χαστούκι. «Ναι, μια πράξη εγωισμού. Ή θα ‘πρεπε να πω ναρκισσισμού. Και σίγουρα, λάθος». «Ναρκισσισμού; Λάθος;» Και αυτή τη φορά η ερώτηση ακούστηκε σα μαστιγιά. «Ναι, Αλέκο, λάθος. Αποφασίζεις να κάνεις ξανά το λάθος που έκανες πριν πέντε χρόνια: εξήγησα κιόλας ότι οι δικτατορίες δεν εξαλείφονται με τους προσωπικούς ηρωισμούς ή την εξόντωση ενός τυράννου από έναν. Εξαλείφονται διαπαιδαγωγώντας τις μάζες στην οργανωμένη μάχη, στη συλλογική εξέγερση. Αλλιώς μόλις πεθάνει ένας τύραννος, έρχεται ένας άλλος κι όλα ξαναγίνονται σαν πρώτα».

Είδα τα δόντια σου να δαγκώνουν με δύναμη την πίπα. «Έτσι εγώ δεν εξυπηρετώ σε τίποτα, δεν εξυπηρετώ σε τίποτα». «Δε λέω αυτό Αλέκο, εγώ θέτω ένα ιδεολογικό ερώτημα, εξετάζω το πράγμα από την ιδεολογική, τη λογική του σκοπιά. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι υπάρχει μεγάλη δόση κενοδοξίας στον ήρωα!» «Κενοδοξίας;» ‘Ένα πήδημα, το δικό σου, κι έπειτα κάτι σαν ρόγχος, ο δικός του: τον είχες αρπάξει από τη γραβάτα και του την έστριβες γύρω από το λαιμό. «Άκουσέ με εξυπνάκια! Όποιος δεν έχει αρχίδια χώνεται πάντα κάτω από την ομπρέλα των ιδεολογικών αιτιών! Όποιος δεν έχει πίστη κρύβεται πάντα πίσω από το παραβάν της λογικής! Πού ήσουν εσύ εξυπνάκια, τι έκανες όταν εγώ ήμουν στο κρεβάτι των βασανιστηρίων και περίμενα να τουφεκιστώ; Έγραφες βιβλία για να διαπαιδαγωγήσεις το λαό; Οργάνωνες τις μάζες του 2333; Έξω από δω. Έξωωωω!» ‘Υστερα εγκαταλείφθηκες σε ένα απαρηγόρητο κλάμα.

Οριάνα Φαλάτσι, Ένας Άντρας, Εκδόσεις Εξάντας, Μετάφραση Τασούλας Καραϊσκάκη

Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου 2013

Όρεξη βρε

Επικοινωνείτε με το περιβάλλον κύριε Κασιδιάρη; Επιτέλους κάποιος ρώτησε. Ο Αθανάσιος Νάκος, όσο έβλεπα το επεισόδιο στη Βουλή, γινόταν ήρωάς μου. Σκεφτόμουν σε ποιο σημείο του κορμιού μου θα ήθελα να μου υπογράψει. Μπήκα στο σάιτ της Βουλής να βρω το βιογραφικό του. Δεν κρατήθηκε όμως: «Τις απειλές σας εκεί που ξέρετε». Όχι δεν θα περάσει ο φασισμός. Όχι τις απειλές σας πουθενά. Όχι τις απειλές στον κώλο σου μαλάκα. Δεν θα είχε και νόημα να διαγραφεί από τα πρακτικά κάποιος άκομψος χαρακτηρισμός για έναν τόσο ευειδή νεοναζί. Εκεί που ξέρει. Σκέτο. Με κλείσιμο ματιού. Και ξέρει αυτός.

Τελευταία είναι της μοδός η αποδόμηση. Σε μπλογκ κομμουνιστικής προπαγάνδας για παράδειγμα μπαίνει στο μικροσκόπιο η αποδοχή του Φρειδερίκου Νίτσε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης από τους ατομιστές μικροαστούς. Αν δεν φταίει η στρεβλή κατανόησή του για τη διαφθορά και το χάλι της χώρας, ποιος φταίει; Βεβαίως ο Γερμανός φιλόσοφος προέβλεψε ότι ο τελευταίος άνθρωπος δεν θα μπορούσε να περιφρονήσει τον εαυτό του κι αυτό είναι κάτι που ούτε οι ινστρούχτορες ούτε το Κόμμα γίνεται να εγκρίνουν. «Ανόητα αριστερούς» θα τους έλεγε ο Γιώργος Ιωάννου, ασθενείς που πυροβολούν τους προφήτες αντί να ακούσουν τι έχουν να τους πουν (λούμπεν στοιχεία),  τυφλοί που επιφυλάσσουν στους αντιπάλους τους ό,τι ο Μπίστης στον Λαζόπουλο: Αυτός με ενοχλεί, αυτός φταίει για ό,τι θέλω να τον κατηγορήσω, για την άνοδο της Χρυσής Αυγής εν προκειμένω. Έτσι κι ο Σταύρος Θεοδωράκης, θιασώτης εδώ και καιρό του διαίρει και βασίλευε, πήρε θάρρος και επιχείρησε ένα πλήγμα στην αξιοπιστία του Μαρκ Μαζάουερ. Το τηλεοπτικό κοινό, που φέρνει ακόμα διαφημίσεις στους Πρωταγωνιστές του, επιτρέποντάς του τίποτα να μην τον αφορά «παρά μόνο σχεδόν», αγνοεί το γεγονός ότι ο ίδιος έχει χάσει προ πολλού τη δική του ανάμεσα σε 16χρονα κορίτσια, τα μπλογκ των οποίων δεν θα έκανε τον κόπο να επισκεφθεί ούτε αν είχαν χάσει τη ζωή τους στον εμπρησμό της Μαρφίν.

Κι ενόσω η καθεστωτική σκέψη αντιμετωπίζεται με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, η αλαζονεία σου ανάβει τα λαμπάκια. Έχοντας χάσει προ πολλού την ικανότητά μου να χάνω την ψυχραιμία μου,  εκπλήσσομαι όταν ο Σκάι μου επιβάλει μια εξαίρεση. Δεν μπορεί κανένας άντρας να ισχυριστεί πως δεν καταλαβαίνει τις γυναίκες αν παρακολουθήσει ενημερωτικές εκπομπές του σταθμού παραπάνω από δέκα λεπτά. Δεν είναι τόσο αυτό που λένε, αλλά ο τρόπος που στο λένε. Τον Μέργο είναι επόμενο να τον ενδιαφέρει ό,τι δεν τον απασχολεί, τουτέστιν ο υψηλός κατώτατος μισθός. Θέλει να κατέβει κι άλλο, όχι γιατί έχει φάει κανένα κόλλημα με την ανάπτυξη ο άνθρωπος, αλλά επειδή γνωρίζει από τι υλικά φτιάχνεται μια κατάρρευση κι ένας εμφύλιος. Δεν είναι τυχαίο που τις αγνές προθέσεις του μόνο ένας δημοσιογράφος της ανιδιοτέλειας του Άρη Πορτοσάλτε καταφέρνει να αντιληφθεί. Το σύνθημα που προτρέπει σε ξύλο και καράτε, μακάρι να μη γίνει πραγματικότητα αλλά να στρέψει τη νεολαία που βρίσκει διέξοδο στο ρατσισμό, πίσω στον αθλητισμό. Αυτό κάνω με το φίλο μου τον Γιάννη το καλοκαίρι όταν παίζουμε ρακέτες σε ερημικές παραλίες. Εμφανίζονται παιδάκια από το πουθενά και προσπαθούν να μας μιμηθούν. Η φαντασίωσή μου είναι κάποτε να λέμε, βρέχοντας τα πόδια μας, πως αλήτες και ρουφιάνοι δεν ήταν ο Πρετεντέρης, ο Καψής κι ο Χασαπόπουλος όπως λέει ο πολύς κόσμος, αλλά ο Όργουελ, ο  Χέμινγουεϊ, ο Μπέρναρντ Σω, ο Λόντον, ο Στάινμπεκ κι ο Καμύ. Επειδή είμαι όμως σκληρός διαπραγματευτής σαν την τρικομματική, με ένα ζευγάρι καινούριες ρακέτες συμβιβάζομαι. Εξάλλου ο κακός Νίτσε βάζει την οργή μου στη θέση της: «Ίσως ο πιο άχρηστος, ο πιο βλαβερός άνθρωπος να είναι ο πιο χρήσιμος για τη συντήρηση του είδους. Γιατί ο άνθρωπος αυτός συντηρεί στον εαυτό του ή στους άλλους ανθρώπους, διάφορα ένστικτα που χωρίς αυτά η ανθρωπότητα θα είχε εδώ και πολύ καιρό αποχαυνωθεί και διαφθαρεί».

Οι σχέσεις μου με τη χώρα παραμένουν τυπικές. Οι λέξεις μου οπωσδήποτε άρρωστες, βάλω δε βάλω θερμόμετρο. Θα το βούλωνα ευχαρίστως παραχωρώντας τις γραμμές που ξοδεύω σε κάθε Φαήλο Κρανιδιώτη αν ο κίνδυνος βρισκόταν μόνο στο μυαλό μου, αν δεν αισθανόμουν τη λυτρωτική αυταπάτη πως κάτι κάνω. Τη μέρα που θα διασπείρουμε αμφιβολίες για όλα εκτός απ’το μνημόνιο, αν μου το πείτε εγκαίρως, θα πάρω μέρος. Προς το παρόν, σαν εντιμότατος νεκρός, έχω το μέλλον μπροστά μου. Όταν στεναχωριέμαι υπερβολικά, δηλαδή συχνά, ληστεύω τους γονείς μου και περιμένω κάποιος να με συλλάβει. Το βιοτικό μου επίπεδο εξαρτάται απ’ το βλέμμα μιας γυναίκας που πέφτει πάνω μου ενώ συνοδεύεται, από ψέματα που αληθεύουν και ζωντανές ηχογραφήσεις που ανεβάζει στο Youtube κάποιος Γιώργος απ’ το Δεμάτι. Καθόλου άσχημα.

Για ένα είμαι βέβαιος. Η αλήθεια βρίσκεται στο: «Ώπα βρε όρεξη». Ο Ψαραντώνης σε εκείνα τα φεστιβάλ στην Αυστραλία θα το ‘χε μουρμουρίσει στον Κέιβ. Πολλές μερίδες θλίψης μαζεύτηκαν και τα συσσίτια έχουν να ταΐζουν χορτασμένους μέχρι σκασμού. «Δεν έχετε όρεξη και θα σταματήσομε» προειδοποιεί ο Σταυρακοβασίλης. Κι αν σταματήσουμε να ονειρευόμαστε, να ταξιδεύουμε, να συζητάμε, θα είναι επειδή θα έχουμε φύγει, θα έχουμε πάει στο διάολο.

 

Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου 2013

Σεξισμός

Υπάρχουν αιδοία που γελάν και αιδοία που φλυαρούν, αιδοία τρελά, υστερικά με το σχήμα της φυσαρμόνικας και αιδοία εύκαρπα και σεισμογραφικά που μετρούν την ύψωση και την πτώση του χυμού. Αιδοία κανιβαλικά που ανοίγουν σαν τα σαγόνια της φάλαινας και σας καταπίνουν ζωντανούς. Αιδοία μαζοχιστικά επίσης, που σφαλούν σα στρείδια, προικισμένα όστρακα και που κλείνουν, ίσως, μέσα τους, ένα, δυο μαργαριτάρια. Υπάρχουν ακόμα αιδοία διθυραμβικά που μόλις τα πλησιάζει το πέος βυθίζονται σ’έκσταση και αιδοία όμοια με σκαντζόχοιρους που αμολούν τ’αγκάθια τους και υψώνουν σ’αυτά σημαιάκια τα Χριστούγεννα. Αιδοία τηλεγραφικά που χρησιμοποιούν τα σήματα μορς κι αφήνουν το μυαλό γεμάτο από τελείες και παύλες, κι αιδοία πολιτικά που κορεσμένα από ιδεολογίες δεν παραδέχονται ούτε καν την παύση των εμμήνων τους. Αιδοία φυτικά που δεν ανταποκρίνονται παρά μονάχα αν τα ξεριζώσεις και αιδοία θρησκευτικά που μυρίζουν όπως ο Αντβεντιστής της Έβδομης Ημέρας κι είναι φορτωμένα με παρεκκλήσια, σκουληκάκια, όστρακα και κάπου-κάπου με ξεροκόμματα ψωμιού. Αιδοία θηλαστικά, φοδραρισμένα με δέρμα ενυδρίδων που πέφτουν σε νάρκη όλο το χειμώνα και αιδοία ιστιοπλοϊκά που αρματωμένα σαν κότερα είναι καλά για τους μοναχικούς και τους επιληπτικούς. Αιδοία από πάγο που μπορείς να τα καταποντίσεις με βροχές από διάττοντες χωρίς να κατορθώσεις να τρεμουλιάσουν και αιδοία λογής, λογής που δεν ανήκουν σε καμία κατηγορία, που δεν μπορείς να  τα περιγράψεις, πάνω στα οποία μπορείς να σκοντάψεις μια φορά στη ζωή σου και που σ’αφήνουν μαραμένο και σημαδεμένο με πύρινο σίδερο. Και αιδοία χωρίς όνομα και προγόνους, κι αυτά είναι τα καλύτερα απ’όλα. Πού να βρίσκονται όμως;  

Χένρι Μίλλερ, Τροπικός του Αιγόκερω.

Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 2013

Αναταραχές


Κρίνε για να κριθείς.

Ποιος φταίει; ποιος φταίει; Κανένα στόμα δεν τό βρε και δεν τό 'πε ακόμα.

Να σκέφτεσαι σημαίνει να μπαίνεις στο λαβύρινθο

Ανεπίδεκτη μαθήσεως.
 
Ο λόγος που αγάπησα την ποίηση και τη λογοτεχνία.


Δεν υπάρχει βροχή, δεν υπάρχει εγώ, στο λέω άνθρωπέ μου, να ‘σαι σίγουρος.

«Δεν γελάει πια. Επιγραφή στον τάφο μου». Η σπουδαία Ρωσίδα ποιήτρια και συγγραφέας, Μαρίνα Τσβετάγιεβα, καταγράφει τις πρώτες μέρες της Ρωσικής Επανάστασης στο ημερολόγιό της.
Τι όμορφο μπορεί να έχει το παραπάνω απόσπασμα από το Αυγό του φιδιού; Μα την προειδοποίηση ασφαλώς. Ο άνθρωπος δεν είναι μια δυσμορφία, μια διαστροφή της φύσης. Μπορεί να γίνει όμως. Κι η χώρα ήδη βρίσκεται μπροστά στο σταυροδρόμι. Όσοι μιλούν στο όνομά της, όσοι μισούν για λογαριασμό της, ετοιμάζουν την Επανάσταση που θα δοξάσει το θάνατό της. Έχει μείνει χρόνος για το Όχι κι άλλος τόσος για να επινοήσουμε το Ναι.

Ο φίλος μου ο Παναγιώτης έχει δίκιο. Δεν μπορείς να τρίβεις στη μούρη του άλλου τη δική σου ομορφιά. Είναι άκομψο, ματαιόδοξο, εντέλει ανούσιο. Νομίζω όμως πως η αγωνία είναι κοινή. Αντικαταστήστε τα παραπάνω βίντεο, όπως κι αυτά της προηγούμενης εβδομάδας, με δικά σας. Στο τέλος θα κριθούμε απ’ αυτά που αγαπήσαμε. Λεφτά υπήρχαν- τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος μας επιστρέφουν φασισμό.